Gehackte koelsystemen: waar moet u op letten?
Ternat, 22 oktober 2026 - Onlangs werden in Frankrijk honderden supermarkten en kleinere winkels getroffen door een cyberaanval op hun koelinstallaties. Hackers viseerden beveiligingszwaktes bij een bepaalde fabrikant en slaagden er zo in om vanop afstand het koel- en ontdooisysteem van installaties over te nemen, met miljoenenschade tot gevolg. Niet veel later werden ook installaties van andere fabrikanten geviseerd. Hoe is dit mogelijk, en waar kunt en moet u als retailer of zelfstandige winkeluitbater op letten om dit te voorkomen? Uitleg door Kurt Kiekens, food solutions expert bij meetspecialist Testo.
Koelkasten en diepvriezers bij een aantal grote Franse retailers begonnen, na een cyberaanval in de nacht van 11 oktober, te verwarmen in plaats van te koelen. Resultaat: temperaturen die opliepen tot 50°C en meer, enorme voorraden voedsel die de vuilbak inmoesten, met lege rekken en schade die mogelijk in de tientallen miljoenen loopt tot gevolg.
Onderzoek van het nationale Franse cyberveiligheidsagentschap CERT-FR toonde nadien aan dat hackers hierin slaagden door verschillende zwaktes in de beveiliging uit te buiten: verouderde regelsoftware die niet meer geüpdatet wordt of die al jaren niet meer bijgewerkt was met de laatste security patches; installaties die gewoon via het publiek internet toegankelijk zijn; en slecht beveiligde achterpoortjes voor beheerders.
Het goede nieuws? Al die zaken zijn vermijdbaar. Wel vraagt een goede beveiliging afstemming tussen fabrikant, installateur en retailer. Hieronder een aantal zaken waar u zelf op kunt letten.
Sturen en bewaken is twee
Eerst en vooral, een belangrijk onderscheid. Een sturingssysteem heeft als hoofdtaak de temperatuur te regelen: wanneer de koeling moet starten, op welke temperatuur, en wanneer ze moet stoppen. Bijkomend kan zo'n systeem ook meet- en registratiefuncties bevatten. Een monitoringsysteem daarentegen is specifiek gericht op temperatuurmeting, registratie en bewaking.
Daarom is het belangrijk na te gaan of de bestaande installatie ook een betrouwbare temperatuurregistratie biedt en geschikt is om de bewaartemperatuur van uw producten aan te tonen. Een aanvullende, onafhankelijke monitoring geeft extra zekerheid. Technologie zonder opvolging beschermt de voeding immers niet, zoals deze hack aantoonde: het sturingssysteem werd overgenomen, en doordat er geen onafhankelijke monitoring of waarschuwingssysteem was, werd er geen alarm geslagen. Tegend dat het probleem ontdekt werd, was het dus al te laat.
Wilt u extra zekerheid en een betrouwbaar temperatuurdossier, dan kiest u dus best voor een aparte temperatuurregistratie via een onafhankelijke datalogger, conform de Europese EN 12830-norm (voor temperatuurregistratie voor transport, opslag en distributie van gekoelde en diepgevroren producten) en met onmiddellijke alarmering per sms en e-mail: naar de verantwoordelijke ter plaatse zodat die meteen kan ingrijpen, of naar een vooraf bepaalde verantwoordelijke ‘s nachts en in het weekend.
Bijkomend voordeel: zo’n temperatuurdossier kan bij een incident ook helpen om nadien het verloop te reconstrueren, en verzekeringsdossiers of de beoordeling van aansprakelijkheid te onderbouwen.
Sensoren op de hotspots
Verder is het belangrijk te weten dat temperatuurstijgingen zelden overal tegelijk beginnen. Ze ontstaan bij de deur, nabij een compressor of in een hoek met weinig luchtcirculatie. Daarom is het belangrijk dat op die plekken sensoren geplaatst worden. Zo wordt een afwijking snel zichtbaar, en kan er binnen enkele minuten ingegrepen worden, in plaats van pas uren later, als het te laat is.
Beveiligd platform
Tot slot is natuurlijk ook de achterliggende infrastructuur van de koelsturing en temperatuurmonitoring belangrijk. Een moderne cloudoplossing kan daarbij een aantal heel concrete voordelen bieden: software- en beveiligingsupdates die centraal beheerd kunnen worden, verantwoordelijken die vanaf elke locatie kunnen zien wat er gebeurt, temperatuurdata die traceerbaar zijn voor audits en kwaliteitscontroles, nieuwe vestigingen die zonder extra serverinfrastructuur kunnen toegevoegd worden, enzovoort.
Wel is een cloudplatform natuurlijk vanop afstand bereikbaar, en dus een mogelijk doelwit. Kies daarom voor een aantoonbaar beveiligd platform dat:
- ISO 27001-gecertificeerd is;
- Met versleutelde wachtwoorden;
- Versleutelde en beschermde data-verzoeken en -overdracht;
- Regelmatige penetratietesten.
Doet u dat, dan maakt u het voor hackers al een stuk moeilijker uw systemen te kapen.
Kurt Kiekens is Food solutions expert Belux bij Testo, specialist en wereldleider in innovatieve meetapparatuur.
Paul Geens